ध्या सर्वत्र ‘स्वच्छ आणि हरित विद्यालय मूल्यांकन’ (SHVR) ची चर्चा सुरू आहे. आपल्या शाळेचा विकास, विद्यार्थ्यांचे आरोग्य आणि स्वच्छतेचे मानांकन निश्चित करण्यासाठी शासनाच्या SHVR (shvr.education.gov.in) या पोर्टलवर माहिती भरणे अनिवार्य आहे.
बऱ्याचदा ही माहिती भरताना तांत्रिक अडचणी येतात किंवा कोणती कागदपत्रे लागतील याबाबत संभ्रम असतो. म्हणूनच, आज आपण पाहणार आहोत की या पोर्टलवर अगदी सोप्या पद्धतीने, स्टेप-बाय-स्टेप माहिती कशी भरायची.
माहिती भरण्यापूर्वी करावयाची पूर्वतयारी:
पोर्टलवर माहिती भरण्यास बसण्यापूर्वी खालील गोष्टी आणि फाईल्स लॅपटॉप किंवा मोबाईलमध्ये तयार ठेवा, जेणेकरून तुमचे काम जलद होईल:
- UDISE+ कोड: शाळेचा अचूक युडायस कोड आणि नोंदणीकृत मोबाईल नंबर.
- जिओटॅग (Geo-tagged) केलेले फोटो:
- पिण्याच्या पाण्याची मुख्य सुविधा.
- मुला-मुलींची स्वतंत्र व कार्यरत स्वच्छतागृहे.
- साबणाने हात धुण्याची जागा.
- शाळेतील कचरा व्यवस्थापन (उदा. तुम्ही तयार केलेल्या ‘ओला कचरा’ आणि सुका कचरा कुंड्या).
- मिशन लाईफ (Mission LiFE) अंतर्गत परसबाग आणि वृक्षारोपणाचे फोटो.
- महत्त्वाची कागदपत्रे: अद्ययावत केलेली ‘शाळा व्यवस्थापन समिती ठराव फाईल’ (SMC Resolution), स्वच्छता आराखडा इत्यादी.
SHVR पोर्टलवर माहिती भरण्याच्या स्टेप्स:
१. पोर्टलवर नोंदणी (Sign-up/Login) करणे सर्वात प्रथम shvr.education.gov.in या अधिकृत वेबसाईटवर जा. तिथे ‘Login/Sign-up’ या पर्यायावर क्लिक करा. आपल्या शाळेचा UDISE+ कोड आणि स्क्रीनवर दिसणारा कॅप्चा (Captcha) टाका. त्यानंतर मोबाईल नंबर टाकून OTP द्वारे पडताळणी पूर्ण करा.
२. शाळेची प्राथमिक माहिती पडताळणे OTP टाकल्यानंतर, UDISE+ प्रणालीवरून शाळेचे नाव, जिल्हा (उदा. सोलापूर) आणि राज्याची माहिती आपोआप घेतली जाईल. ती तपासून पुढे जाण्यासाठी संमती (Consent) द्या आणि भविष्यातील वापरासाठी एक सुरक्षित पासवर्ड सेट करा.
३. School Profile भरणे लॉगिन झाल्यानंतर सर्वात आधी ‘School Profile Form’ भरणे आवश्यक आहे. प्रोफाइलची माहिती पूर्ण केल्याशिवाय सर्वेक्षणाचे पुढील टप्पे उघडत नाहीत.
४. डॅशबोर्ड आणि सर्वेक्षण (Survey) चालू करणे प्रोफाईल अपडेट झाल्यावर तुमचा मुख्य डॅशबोर्ड सुरू होईल. यामध्ये तुम्हाला खालील ६ मुख्य विभाग (Cue Cards) दिसतील: १. पाणी (Water) २. स्वच्छतागृहे (Toilets) ३. साबणाने हात धुण्याची सोय (Handwashing with Soap) ४. देखभाल आणि दुरुस्ती (Operation & Maintenance) ५. वर्तन बदल आणि क्षमता बांधणी (Behavior Change & Capacity Building) ६. मिशन लाईफ उपक्रम (Mission LiFE activities)
५. प्रश्नावली भरणे आणि फोटो अपलोड करणे वरीलपैकी प्रत्येक विभागावर क्लिक करून शाळेतील प्रत्यक्ष स्थितीनुसार ६० पेक्षा जास्त निकषांवरील प्रश्नांची अचूक उत्तरे द्या. आवश्यक त्या ठिकाणी आधी तयार ठेवलेले जिओटॅग फोटो आणि ठरावाची कागदपत्रे अपलोड करा.
६. माहिती सबमिट करणे (Final Submission) सर्व ६ विभागांमधील माहिती भरून पूर्ण झाल्यावर, ‘Review’ या बटनावर क्लिक करून सर्व उत्तरांची एकदा खात्री करा. सर्व माहिती अचूक असल्यास ‘Submit’ बटनावर क्लिक करून माहिती अंतिमरित्या शासनाला सादर करा.
अशा प्रकारे तुम्ही अगदी सहजपणे शाळेचे SHVR मूल्यांकन पूर्ण करू शकता. ही माहिती तुमच्या इतर शिक्षक मित्रांना आणि मुख्याध्यापकांच्या व्हॉट्सॲप ग्रुपवर नक्की शेअर करा जेणेकरून सर्वांना याचा फायदा होईल.
फोटो अपलोड करा UPLOAD lIST
- शाळेचे आणि परिसराचे समोरील दृश्य | फोटो अपलोड करा
- मुख्य पाणीपुरवठा केंद्राचा फोटो | फोटो अपलोड करा
- पावसाचे पाणी साठवण/ संचयन | फोटो अपलोड करा
- शाळेचे आवार, शाळेच्या परिसराची एकूण स्वच्छता दर्शविणारे. | फोटो अपलोड करा
- मुलामुलींसाठी स्वतंत्र कार्यात्मक शौचालय (२ फोटो) | फोटो अपलोड करा
- विशेष गरजा असलेल्या मुलांसाठी कार्यात्मक शौचालय | फोटो अपलोड करा
- कचरा विल्हेवाटीची व्यवस्था/ यंत्रणा | फोटो अपलोड करा
- शाळेतील पोषण बाग/किचन बाग/औषधी वनस्पती बाग | फोटो अपलोड करा
- स्वच्छताविषयक कचऱ्याच्या विल्हेवाटीसाठी भस्मीकरण यंत्र किंवा दहन प्रणाली | फोटो अपलोड करा
- शौचालयाचा वापर केल्यानंतर आणि दुपारच्या जेवणापूर्वी साबणाने हात धुण्याची सोय. | फोटो अपलोड करा
- पाणी गुणवत्ता चाचणी अहवाल | फोटो अपलोड करा
- शिक्षक प्रशिक्षण प्रमाणपत्र/ दस्तऐवज | फोटो अपलोड करा
- कार्यरत सौर पॅनेल प्रणालीचा फोटो | कार्यरत सौर पॅनेल…
- “इको क्लब फॉर मिशन लाईफ पोर्टल” वर इको क्लब फॉर मिशन लाईफच्या स्थापनेचे प्रतीक म्हणून अपलोड केलेल्या भरलेल्या उद्दिष्टाचा छायाचित्र पुरावा (१ छायाचित्र). | फोटो आवश्यक आहे / फोटो अपलोड करा
- शाळेने हाती घेतलेल्या २ वेगवेगळ्या मिशन लाईफ उपक्रमांचे प्रदर्शन करणाऱ्या, मिशन लाईफ पोर्टलवरील इको क्लबच्या संबंधित पानांच्या स्क्रीनशॉटच्या संदर्भातील पुरावा (२ फोटो).
